Urodynamic findings in voiding symptoms after radical prostatectomy: Analysis of our experience

M. Stavropoulos, P. Venetsanos, P. Anastasopoulos, Constantinos Bouropoulos, N. Ferakis, I. Poulias

Abstract


Introduction
To determine and assess urodynamic findings in patients with persistent post-radical prostatectomy (R.P) voiding symptoms. Furthermore, the purpose of the study is to estimate the effect of age, body mass index (B.M.I) and nerve sparing techniques on the presence of these symptoms.

Methods
A total of 45 patients reported incontinence or lower urinary tract symptoms, at least 12 months following radical retropubic prostatectomy (R.P) were enrolled in the study. All patients underwent clinical evaluation and standardized urodynamic test.
Patients with urinary tract infections, anastomotic strictures, hormonal or radiation therapy were excluded.

Results
The mean patient age was 68.5 years (59-74). Mean B.M.I was 27.5kg/mand the mean follow-up period after R.P was 15.3 months. Stress urinary incontinence was the most common urodynamic finding, occurring in 26 patients (57.8%). Detrusor overactivity was identified in 14 patients (31, 3%).
However, in 15 patients (33.3%) complaining of urgency, involuntary detrusor contractions were not recorded during urodynamic study. In 9 cases (20%) reduced bladder compliance was noted. Four (4) patients (8.9%) were diagnosed with detrusor hypocontractility, who were also found to have symptoms of obstruction.   Moreover, B.M.I was found to be significantly correlated with stress urinary incontinence, detrusor hypocontractility and bladder outlet obstruction (p<0.001, p=0.038 and p=0.038 respectively). Old age was significantly related to stress urinary incontinence (p=0,019).

Conclusion
There is a large variety of urodynamic findings after radical prostatectomy with stress urinary incontinence being the most common. Most of the patients’ complain of urgency but involuntary detrusor contractions are recorded in only half of the cases. Increased B.M.I is associated with stress urinary incontinence, bladder outlet obstruction and detrusor hypocontractility. Detrusor deficiency is a prevalent medical problem in older patients.

Σκοπός: Ο καθορισμός και η αξιολόγηση των ουροδυναμικών ευρημάτων σε ασθενείς με επίμονες διαταραχές της ούρησης μετά από ριζική προστατεκτομή (ΡΠ). Επιπλέον, σκοπός της μελέτης είναι να εκτιμηθεί επίδραση της ηλικίας, του αυξημένου δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και των νευροπροστατευτικών τεχνικών στην παρουσία των διαταραχών αυτών.

Υλικό και μέθοδος: Συνολικά 45 ασθενείς που εμφάνισαν ακράτεια ούρων η συμπτωματολογία από το κατώτερο ουροποιητικό, τουλάχιστον 12 μήνες μετά την οπισθοηβική ΡΠ συμπεριλήφθησαν στη μελέτη. Όλοι οι ασθενείς αξιολογήθηκαν κλινικά και υποβλήθηκαν σε ουροδυναμικό έλεγχο. Ασθενείς με λοίμωξη του ουροποιητικού, στένωμα της ουρηθροκυστικής αναστόμωσης, ιστορικό ορμονοθεραπείας, η ακτινοβολίας αποκλείσθηκαν από τη μελέτη.

Αποτελέσματα: Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 68.5 έτη (59-74 έτη). Ο μέσος ΔΜΣ ήταν 27.5 kg/mκαι ο μέσος χρόνος παρακολούθησης των ασθενών μετά την ΡΠ 15.3 μήνες. Ακράτεια από προσπάθεια παρουσιάσθηκε σε 26 ασθενείς (57.8%) και ήταν το πιο συχνό ουροδυναμικό εύρημα. Υπερλειτουργικός εξωστήρας διαπιστώθηκε σε 14 ασθενείς (31.3%). Ωστόσο, σε 15 ασθενείς (33.3%) που παραπονέθηκαν για επιτακτική ούρηση δεν καταγράφηκαν ακούσιες συσπάσεις του εξω-στήρα κατά τον ουροδυναμικό έλεγχο. Σε 9 περιπτώσεις (20%) παρατηρήθηκε μειωμένη προσαρμοστικότητα της ουροδόχου κύστης. Υποσυστολικός εξωστήρας διαγνώσθηκε σε 4 ασθενείς (8.9%), οι οποίοι βρέθηκαν επίσης να έχουν και αποφρακτικά συμπτώματα. Επιπλέον, διαπιστώθηκε σημαντική συσχέτιση του υψηλού ΔΜΣ με την ακράτεια προσπαθείας, τον υποσυστολικό εξωστήρα και την αποφρακτική ούρηση (p<0.001, p=0.038 και p=0.038 αντίστοιχα). Η μεγάλη ηλικία σχετίσθηκε σημαντικά με την ακράτεια από προσπάθεια (p=0.019).

Συμπέρασμα: Μετά από ΡΠ παρατηρείται μεγάλη ποικιλία ουροδυναμικών ευρημάτων, με την ακράτεια από προσπάθεια να είναι το πιο συχνό. Οι περισσότεροι ασθενείς παραπονούνται για επιτακτικότητα, ωστόσο ακούσιες συσπάσεις του εξωστήρα καταγράφονται μόνο στους μισούς από αυτούς. Ο υψηλός ΔΜΣ σχετίζεται με ακράτεια από προσπάθεια, υποσυστολικότητα του εξωστήρα και αποφρακτική ούρηση. Η ενδογενής ανεπάρκεια του σφιγκτήρα εμφανίζεται πιο συχνά σε πιο ηλικιωμένους ασθενείς.

Keywords


Radical prostatectomy; stress urinary incontine- nce; urodynamic testing;Ριζική προστατεκτομή; ακράτεια από προσπάθεια; ουροδυναμικός έλεγχος

Full Text:

PDF

References


Giannantoni A, Mearini E, Zucchi A, Constantini E, Mearini L, Bini V et al. Bladder and urethral sphincterfunction after radical retropubic prostatectomy: aprospective long-term study. Eur Urol 2008, 54: 657-664

Porena M, Mearini E, Mearini L, Vianello A, Giannantoni A. Voiding dysfunction after radical retropubic prostatectomy:more than external urethral sphincter deficiency. Eur Urol 2007, 52: 38-45

Bauer RM, Bastian PJ, Gozzi C, Stief CG. Postprostatectomy incontinence: all about diagnosis and management. Eur Urol 2009, 55: 322-333

Alivizatos G, Skolarikos A. Incontinence and erectile dysfunction following radical prostatectomy: a review. Sci World J 2005, 13: 747-58

Groutz A, Blaivas JG, Chaikin DC, Weiss JP, Verhaaren M. The pathophysiology of post-radical prostatectomy incontinence: a clinical and video urodynamic study. J Urol 2000, 163: 1767-70

Kleinhans B, Gerharz E, Melekos M, Weingartner K, Kalble T, Riedmiller H. Changes of urodynamic findings after radical retropubic prostatectomy. Eur Urol 1999, 35: 217-21

Namiki S, Ishidoya S, Saito S, Satoh M, Tochigi T, Ioritani N et al. Natural history of voiding function after radical retropubic prostatectomy. Urology 2006,68: 142-7

Dubbelman Y, Groen J, Wildhagen M, Rikken B, Bosch R. Quantification of changes in detrusor function and pressure-flow parameters after radical prostatectomy: relation to postoperative continence status and the impact of intensity of pelvic floor muscle exercises. Neurourol Urodyn 2012, 31: 637-41

Kielb SJ, Clemens JQ. Comprehensive urodynamics evaluation of 146 men with incontinence after radical prostatectomy. Urology 2005, 66: 392-6

Song C, Lee J, Hong Jh, Choo Ms, Kim Cs, Ahn H. Urodynamic interpretation of changing bladder function and voiding pattern after radical prostatectomy: a long-term follow-up. BJU Int 2010, 106: 681-6

Huckabay C, Twiss C, Berger A, Nitti Vw. A urodynamics protocol to optimally assess men with post-prostatectomy incontinence. Neurourol Urodyn2005, 24: 622-6

Chung D, Dillon B, Kurta J, Maschino A, Cronin A, Sandhu J. Detrusor underactivity is prevalent after radical prostatectomy: a urodynamic study including risk factors. Can Urol Assoc J 2013, 7: E33-E37

Thuroff Jw, Abrams P, Andersson KE, Atribani W, Chapple CR, Drake MJ et al. EAU guidelines on urinary incontinence. Eur Urol 2011, 59: 389-400

SCHAFER W. Principles and clinical application of advanced urodynamic analysis of voiding function. Urol Clin North Am 1990, 17: 553-66

Blaivas JG, Flisser AJ, Wamsley K. Urodynamic classification of patients with symptoms of overactive bladder. J Urol 2003, 169: 529–533

John H, Hauri D. Seminal vesicle-sparing radical prostatectomy: a novel concept to restore early

Grasso M, Torelli F, Lania C, Blanco S. The role of bladder neck preservation during radical prostatectomy: clinical and urodynamic study. Arch Ital Urol Androl 2012, 84: 1-6

Deliveliotis C, Liakouras C, Delis A, Skolarikos 52 Hellenic UROLOGY M. Stavropoulos, P. Venetsanos, P. Anastasopoulos, C. Bouropoulos, N. Ferakis, I. Poulias A, Varkarakis J, Protogerou V. Prostate operations: long-term effects on sexual and urinary function and quality of life. Comparison with an agematched control population. Urol Res 2004, 32: 283-9.

Eastham JA, Kattan MW, Rogers E, Goad JR, Ohori M, Boone TB et al. Risk factors for urinary incontinence after radical prostatectomy. J Urol 1996,156: 1707-13

Ahlering TE, Eichel L, Edwards R, Skarecky DW. Impacts of obesity on clinical outcomes in robotic prostatectomy. Urology 2005, 65: 740-4

Ampeggi A, Xylinas E, Ploussard G, Ouzaid I, Fabre A, Allory Y et al. Impact of body mass index on perioperative morbidity, oncological, and functional outcomes after extraperitoneal laparoscopic radical prostatectomy. Urology 2012, 80: 576-84

Wolin Ky, Luly J, Sutcliffe S, Andriole Gl, Kibel AS. Risk of urinary incontinence following prostatectomy:

the role of physical activity and obesity. J Urol 2010, 183: 629-33

Herman Mp, Raman Jd, Dong S, Samadi D, Scherr DS. Increasing body mass index negatively impacts outcomes following robotic radical prostatectomy. JSLS 2007, 11: 438-42

Yates J, Munver R, Sawczuk I. Robot-assisted laparoscopic radical prostatectomy in the morbidly obese patient. Prostate Cancer 2011.

Bae JJ, Choi SH, Kwon TG, Kim TH. Advantages of robot-assisted laparoscopic radical prostatectomy in obese patients: comparison with the open procedure. Korean J Urol 2012, 53: 536-40




DOI: http://dx.doi.org/10.19264/hj.v26i1.56