Surgical Complete Androgen Blockade (SCAB) in the prostate cancer: A treatment from the past with future perspectives

Christos Char. Sidiropoulos


The dependence of prostatic cell from androgens is widely known. Until recently, the dominant belief was that the complete androgen blockade of the cancerous prostatic cell was successfully achieved by drugs and for that reason, the unresponsive to hormone treatment disease was characterized as “hormone refractory prostate cancer” or “hormone resistant”. However, over the last years, modern endocrine, biology and pharmacology, through clinical trials, concluded that pharmaceutical androgen blockade is not as complete as we considered it to be. As result of this conclusion, the modern term is “castration resistant prostate cancer” (CRPC) in contradistinction with “hormone refractory prostate cancer”. The present paper analyses and explains the steroidogenesis cascade of androgens and their interaction pathways with the prostatic cell. Likewise, the basic pharmaceutical hormone manipulations in metastatic prostate cancer are mentioned and the causes of their deficiency in achieving complete androgen blockade are explained. Also, Surgical Complete Androgen Blockade (SCAB) is analysed in detail and a modern application of this alternative therapy is proposed. Furthermore, based on statistics, the advantages regarding the estimated cost of the SCAB are elaborated as opposed to the pharmaceutical cost in Greece. In addition, powered by facts from the past and the present, a safe trial of SCAB is proposed on selective patients in terms of a modern investigational protocol.


Η εξάρτηση της λειτουργίας του προστατικού κυττάρου από τα ανδρογόνα αποτελεί πλέον εγκατεστημένη γνώση. Μέχρι πρόσφατα επικρατούσε η πεποίθηση ότι ο πλήρης αποκλεισμός του καρκινικού προστατικού κυττάρου από τα ανδρογόνα πραγματοποιούταν επιτυχώς με τα φαρμακευτικά σκευάσματα και για αυτόν τον λόγο η νόσος που δεν απαντούσε πλέον σε ορμονοθεραπεία λάμβανε τον τίτλο του «ορμονοάντοχου προστατικού καρκίνου». Τα τελευταία όμως χρόνια η σύγχρονη ενδοκρινολογία, βιολογία και φαρμακολογία σε συνδυασμό με κλινικές μελέτες κατέληξαν στο συμπέρασμα πως ο φαρμακευτικός ανδρογονικός αποκλεισμός τελικά δεν είναι πλήρης. Απότοκη αυτού του συμπεράσματος είναι η νέα τάση χρήσης του όρου «ευνουχοάντοχος προστατικός καρκίνος» σε αντιδιαστολή με τον όρο «ορμονοάντοχος». Στην παρούσα εργασία αναλύεται ο καταρράκτης στεροειδογένεσης των ανδρογόνων και ο τρόπος αλληλεπίδρασης αυτών με το προστατικό κύτταρο. Επίσης αναφέρονται οι φαρμακευτικοί χειρισμοί στέρησης του προστατικού κυττάρου από ανδρογόνα και εξηγούνται οι αιτίες ανεπάρκειας αυτών στη επίτευξη πλήρους ανδρογονικού αποκλεισμού. Επιπρόσθετα περιγράφεται ο τρόπος επίτευξης χειρουργικού πλήρους ανδρογονικού αποκλεισμού και προτείνεται μια σύγχρονη εφαρμογή αυτής της εναλλακτικής θεραπευτικής προσέγγισης. Αναλύονται επίσης  βάσει στατιστικών στοιχείων τα πλεονεκτήματα όσον αφορά το υπολογιζόμενο κόστος του χειρουργικού πλήρους ανδρογονικού αποκλεισμού σε αντιδιαστολή με το κόστος του φαρμακευτικού . Τέλος με δεδομένα από το παρελθόν και το παρόν στηρίζεται η πρόταση  ασφαλούς δοκιμής του χειρουργικού πλήρους ανδρογονικού αποκλεισμού επί επιλεγμένων ασθενών στα πλαίσια ενός σύγχρονου ερευνητικού πρωτοκόλλου.  


prostate cancer; hormone therapy; androgen blockade; bilateral adrenalectomy; androgen receptors;καρκίνος προστάτη; ορμονοθεραπεία; ανδρογονικός αποκλεισμός; άμφω επινεφριδεκτομή; ανδρογονικοί υποδοχείς

Full Text:



Grossfeld GD et al. Use of second treatment following definitive local therapy for prostate cancer: data from the CaPSURE database. J Urol 1998,160(4):1398-1404.

Lu-Yao GL et al. Follow-up prostate cancer treatments after radical prostatectomy: a population-based study. J Natl Cancer Inst 1996,88(3-4):166-73.

White J. W. The present position of the surgery of the hypertrophied prostate. Ann. Surg.1983,18: 152-188.

Huggins, C., and Hodges, C. V. Studies on prostatic cancer. 1. The effect of castration, of oestrogen and of androgen injections on serum phosphatases in metastatic carcinoma of the prostate. Cancer Res.1941,1: 293-7.

Chen Y, Sawers CL, Scher HI. Targeting the androgen receptor pathway in prostate cancer. Curr Opin Pharmacol 2008, 8:440-448

Culig Z et al. Activation of two mutant androgen receptors from human prostatic carcinoma by adrenal androgens and metabolic derivatives of testosterone. Cancer Detect Prev 1996,20(1):68-75

Tan J et al. Dehydroepian-drosterone activates mutant androgen receptors expressed in the androgen-dependet human prostate cancer xeno-graft CWR22 and LNCaP cells. Mol Endocrinol 1997, 11(4):450-9

Potter GA, Barrie SE, Jarman M, Rowalands MG. Novel steroidal inhibitors of human cytochrome P45017 alpha (17 alpha hydroxylase-C, 17,20-lyase): Potential agents for the treatment of prostatic cancer. J Med Chem 1995,38:2463-71

O’Donnel A et al. Hormonal impact of the 17alpha-hydroxylase/C(17,20)-lyase inhibitor abiraterone acetate (CB7630) in patients with prostatic cancer. Br J Cancer 2004,90:2317-25

Small EJ et al. Antiandrogen withdrawal alone or in combination with ketoconazole in androgen independent prostate cancer patients: a phase III trial . J Clin Oncol 2004,22: 1025-33

Haidar S, Ehmer PB, Barassin S, Batzl-Hartmann C, Hartmann RW. Effects of novel 17alpha-hydroxylase/c17,20-lyase (P45017, CYP17) inhibitors on androgen biosynthesis in vitro and in vivo. JSteroid Biochem Mol Biol 2003, 84: 555-62

Sumanta K, Oliver S. Phase III data for abiraterone in an evolving landscape for castration-resistant prostate cancer. Maturitas. 2011, 68(2): 103–105

Taplin ME et al. Mutation of the androgen receptor gene in metastatic androgen-independent prostate cancer. N Engl J Med. 1995,332(21):1393-1398

Edwards J, Krishna NS, Gricor KM, Bartlett JM. Adrogen receptor gene amplification and protein expression in hormone refractory prostate cancer. Br J Cancer 2003,89:552-6

Chen CD et al. Molecular deter-minants of resistance to antiandrogen therapy. Nat Med 2004,10:33-9

Shreya Shah, Charles Ryan. Abiraterone acetate for castration resistant prostate cancer. Expert Opin. Invstig Drugs 2010,19(4): 563-570

Montgomery RB et al. Maintenance of intratumoral androgens in metastatic prostate cancer: a mechanism for castration-resistant tumor growth. Cancer Res 2008,68(11):4447-4454

Παπαδήμας Ι. – Μανταλενακης Σ.Ι. Ενδοκρινολογια αναπαραγωγής στον άνδρα. Στο: Φυσιολογία των όρχεων.1η έκδοση. University Studio Press, Θεσαλονικη 1993. Σελ 40

Huggins C and Scott M. Bilateral adrenalectomy in prostatic cancer: Clinical features and urinary excretion of 17ketosteroids and oestrogen. Ann Surg 1945,122:1031

MacFarlane D, Thomas L and Harrison J. A Survey of Total Adrenalectomy in Cancer of the Prostate. Am. J. Surg. 1960, 99:562

S . Taylor et al. Effect of surgical addison’s disease on advanced carcinoma of the breast and prostate. Cancer 1953,6:997-1007

Bhanalaph T, Varkarakis J, Murphy G. Current Status of Bilateral Adrenalectomy on Advanced Prostatic Carcinoma. Ann Surg 1974,179:17-22

Merrin C et al. Long-term survival after bilateral adrenalectomy. Urology 1974,3:223-225

Hasan R et al. Outcomes for Laparoscopic Bilateral Adrenalectomy. Journal of Laparoendoscopic & Advanced Surgical Techniques.2002, 12(4): 233-236.

Takata MC, Kebebew E, Clark OH, Duh QY. Laparoscopic bilateral adrenalectomy: results for 30 consecutive cases. Surg Endosc. 2008,22(1):202-7.

Castillo OA, López-Fontana G, Vitagliano G. Laparoscopic synchronous bilateral adrena-lectomy. Arch Esp Urol. 2011,64(2):114-20

Welbourn RB. Survival and causes of death after adrenalectomy for Cushing's di-sease. Surgery. 1985,97(1):16-20.

Urschel JD, Finley RK, Takita H. Long-term survival after bilateral adrenalectomy for metastatic lung cancer: a case report. Chest. 1997,112(3):848-50