Adenocarcinoma of the prostatic duct: Association of clinical and pathological features with its biological behaviour

Konstantinos Stamatiou

Abstract


The vast majority of prostatic carcinomas are acinar adenocarcinomas. Unusual histological types account for the remaining 5 - 10% of cancers primarily arisen from the prostate gland. Among the unusual histological variants, ductal carcinoma is the most common histological variant. It arises either from the large primary periurethral ducts or the smaller secondary ducts within the peripheral zone. It shares common architectural patterns with the common acinar adenocarcinoma and similarly to it produces PSA. The general consensus about prostatic duct adenocarcinomas is that they have a rather aggressive biological behaviour however due to its relative rarity no definitive information exists. This paper describes the clinicopathological features of ductal adenocarcinoma and discusses its biological behaviour.

 

Η συντριπτική πλειοψηφία των προστατικών καρκινωμάτων (90 - 95%) είναι αδενοκαρκινώματα ενώ το υπόλοιπο ποσοστό αφορά σε διάφορους ιστολογικούς τύπους πρωτοπαθών καρκίνων από τον προστάτη αδένα. Μεταξύ αυτών των ασυνήθιστων ιστολογικών παραλλαγών περιλαμβάνεται και το πορογενές καρκίνωμα που μάλιστα είναι η πιο κοινή εξ αυτών. Η συχνότητά εκτιμάται μεταξύ του 0.2% και του 0.8% των αδενοκαρκινωμάτων του προστάτη. Η οντότητα αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον τόσο από εμβρυολογικής και ιστολογικής όσο και από κλινικής άποψης. Η προέλευση αυτού του υποτύπου του προστατικού αδενοκαρκινώματος προκάλεσε συζήτηση ήδη από την πρώτη περιγραφή της το 1967. Αρχικά είχε το όνομα «ενδομητριοειδές» αδενοκαρκίνωμα του προστάτη, δεδομένου ότι αρχικά βρέθηκε να προέρχεται από την «ανδρική μήτρα», μια περιοχή του σπερματικού λοφιδίου που αναπτύσσεται στο έμβρυο από το κατώτερο τμήμα του αγωγού του Müller. Παρά το γεγονός ότι είχε διαγνωστεί κυρίως κατά την ιστολογική εξέταση χειρουργικών παρασκευασμάτων αδενωμάτων του προστάτη, δεδομένου ότι μοιράζεται πολλά ιστολογικά χαρακτηριστικά με το αδενοκαρκίνωμα της μήτρας θεωρήθηκε Μυλεριανής προέλευσης. Για το λόγο αυτό θεωρήθηκε ότι δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία στέρησης των ανδρογόνων και οι ασθενείς εκείνης της εποχής ακιλούθησαν άλλες θεραπείες. Στα μέσα της δεκαετίας του 90 τελικά αναγνωρίστηκε ότι αυτός ο όγκος είναι μια παραλλαγή του πρωτοπαθούς καρκίνου των προστατικών πόρων και σήμερα ο όρος καρκίνωμα ενδομητριοειδές έχει μόνο περιγραφική αξία. Μετά την εισαγωγή του PSA στην κλινική πρακτική και την επακόλουθη αύξηση των προστατικών βιοψιών βελόνας, αναφέρθηκε ένας αυξανόμενος αριθμός διαγνώσεων καρκινωμάτων από τους μικρότερους δευτερευοντες πόρους της περιφερειακής ζώνης. Επί του παρόντος, είναι σαφές ότι οι όγκοι αυτοί αποδεικνύουν ανοσοϊστοχημικά χαρακτηριστικά σύμφωνα με την ιστική προέλευσή τους (τον προστατικό ιστό) και μοιράζονται κοινά αρχιτεκτονικά πρότυπα με το λοβώδες αδενοκαρκίνωμα. To πορογενές αδενοκαρκίνωμα αναπτύσσεται τόσο στην περιουρηθρική περιοχή όσο και στην περιφερειακή ζώνη του προστάτη και ως εκ τούτου εκδηλώνεται με δύο μορφές: Μία κεντρική που εμφανίζονται ως εξωφυτικές πολυποειδείς ή θηλώδεις μάζες που προεξέχουν στον αυλό της ουρήθρας γύρω από το σπερματικό λοφίδιο και μια περιφερική που αναπτύσσεται όπως το συνήθες λοβώδες καρκίνωμα του προστάτη στην περιφερική ζώνη του αδένα. Παρά την πρόοδο στην κατανόηση της προέλευσης τους η βιολογική συμπεριφορά τους εξακολουθεί να παραμένει αινιγματική. Αυτό το άρθρο περιγράφει τα παθολογικά χαρακτηριστικά και συζητά την κλινική σημασία τους σε μία προσπάθεια να βελτιωθεί η κατανόηση της βιολογικής συμπεριφοράς του πορογενούς καρκίνου του προστάτη.


Keywords


prostate cancer; ductal carcinoma; biological behavior; καρκίνος προστάτη, πορογενές καρκίνωμα, βιολογική συμπεριφορά

Full Text:

PDF

References


Christensen WN, Steinberg G, Walsh PC, et al. Prostatic duct adenocarcinoma. Findings at radical prostatectomy. Cancer 1991;67: 2118 - 2124.

Melicow MM, Pacter MR. Endometrial carcinoma of the prostatic utricle (uterus masculinus). Cancer 1967: 20;1715 -1721.

Epstein JI, Woodruff JM. Adenocarcinoma of the prostate with endometrioid features. A light microscopic and immunohistochemical study of ten cases. Cancer 1986;57(1): 111 - 9.

Witters S, Moerman P, Vanden Bussche L, Vereecken RL. Papillary adenocarcinoma of the prostatic urethra. Eur Urol. 1986;12(2): 143 - 4.

Vale JA, Patel A, Ball AJ, Hendry WF, et al.. Endometrioid carcinoma of the prostate: A misnomer? JR Soc Med. 1992;85(7): 394 - 6.

Brinker DA, Potter SR, Epstein JI. Ductal adenocarcinoma of the prostate diagnosed on needle biopsy: Correlation with clinical and radical prostatectomy findings and progression. Am J Surg Pathol. 1999;23(12): 1471 - 9.

Seipel AH, Wiklund F, Wiklund NP, Egevad L. Histopathological features of ductal adenocarcinoma of the prostate in 1,051 radical prostatectomy specimens. Virchows Arch. 2013;462(4): 429 - 3.

Mazzucchelli R, Lopez - Beltran A, Cheng L, Scarpelli M, et al. Rare and unusual histological variants of prostatic carcinoma: Clinical significance. BJU Int. 2008;102(10):1369 - 74.

Ro JY, Ayala AG, Wishnow KI, Ordoñez NG. Prostatic duct adenocarcinoma with endometrioid features.

Immunohistochemical and electron microscopic study. Semin Diagn Pathol 1988;5: 301 - 11.

Rotterdam HZ, Melicow MM. Double primary prostatic adenocarcinoma. Urology 1975: 9;245.

Millar EKA, Sharma NK, Lessels AM. Ductal (endometroid) adenocarcinoma of the prostate: A clinicopathological study of 16 cases. Histopathology 1996:29;11 - 19.

Dube V.E., Farrow G.M. and Greene L.F. Prostatic adenocarcinoma of ductal origin. Cancer 1973:32;402.

Epstein JI, Algaba F, Yang XJ. Tumours of the prostate. In Eble JN, Sauter G, Epstein JI, Sesterhenn IA eds, Tumours of the Urinary System and Male Genital Organs, Chapter 3. Lyon: IARC Press, 2004:160 - 208.

Samaratunga H, Delahunt B. Ductal adenocarcinoma of the prostate: current opinion and controversies. Anal Quant Cytol Histol. 2008;30(4):237 - 46.

Seipel AH, Delahunt B, Samaratunga H, Amin M, et al. Diagnostic criteria for ductal adenocarcinoma of the prostate: Interobserver variability among 20 expert uropathologists. Histopathology. 2014;65(2): 216 - 27.

Tavora F, Epstein JI. High-grade prostatic intraepithelial neoplasialike ductal adenocarcinoma of the prostate: A clinicopathologic study of 28 cases. Am J Surg Pathol. 2008;32(7): 1060 - 7.

http://www.propath.com/companies/press-clippings/26-newsletters/206-variants-of-prostate-carcinoma

Lemberger RJ, Bishop MC, Bates CP, Blundell W, et al. Carcinoma of the prostate of ductal origin. Br J Urol 1984;56:706 - 9.

Tannenbaum M. Histopathology of the prostate gland. In Tannenbaum M ed., Urologic Pathology: The Prostate. Philadelphia: Lea & Febiger, 1977:312 - 5.

Stajno P, Kalinowski T, Ligaj M, Demkow T. An incidentally diagnosed prostatic ductal adenocarcinoma. Cent European J Urol. 2013; 66(2): 164 -167.

Dohan A, Bart S, Renard - Penna R, Comperat E, et al. Ductal adenocarcinoma, four years follow - up. Prog Urol. 2008;18(13): 1093 - 6.

Stamatiou K, Alevizos A, Mariolis A, Fanou D, et al. Adenocarcinomas of the prostatic duct in necropsy material. Can J Urol. 2007;14(2):3502 - 6.

Grignon DJ. Unusual subtypes of prostate cancer. Mod Pathol. 2004;17(3):316 - 27.

Randolph TL, Amin MB, Ro JY, Ayala AG. Histologic variants of adenocarcinoma and other carcinomas of prostate: Pathologic criteria and clinical significance. Mod Pathol. 1997;10(6):612 - 29.

Meeks JJ, Zhao LC, Cashy J, Kundu S. Incidence and outcomes of ductal carcinoma of the prostate in the USA: Analysis of data from the Surveillance, Epidemiology, and End Results program. BJU Int. 2012;109(6):831 - 4.

Walther Mc Clellan M, Nassar V, Harruff R, Mann B, et al. Endometrial carcinoma of the prostate utricle: A tumor of prostatic origin. J Urol. 1985;134;769 - 773.

Aydin H, Zhang J, Samaratunga H, Tan N, et al. Ductal adenocarcinoma of the prostate diagnosed on transurethral biopsy or resection is not always indicative of aggressive disease: Implications for clinical management. BJU Int. 2010;105(4):476 - 80.

Seipel AH, Wiklund F, Wiklund NP, Egevad L. Histopathological features of ductal adenocarcinoma of the prostate in 1,051 radical prostatectomy specimens. Virchows Arch. 2013;462(4):429 - 36.

Hiramatsu K, Tsuzaka Y, Kaneko T, Matsushima H, et al. Ductal adenocarcinoma of the prostate: A report of 7 cases. Nihon Hinyokika Gakkai Zasshi. 2012;103(5):671 - 4.

Bostwick DG, Kindrachuk RW, Rose RV. Prostatic adenocarcinoma with endometrial features: Clinical, pathological and ultrastructural findings. Am. Journal of Surg. Pathol. 1985;9;595 - 609.

Jardel P, Debiais C, Godet J, Irani J, et al. Ductal carcinoma of the prostate shows a different immunophenotype from high grade acinar cancer. Histopathology. 2013;63(1): 57 - 63.

Packiam VT, Patel SG, Pariser JJ, Richards KA, et al. Contemporary Population - Based Comparison of Localized Ductal Adenocarcinoma and High - Risk Acinar Adenocarcinoma of the Prostate. Urology. 2015;86(4): 777 - 82.

Morais CL, Herawi M, Toubaji A, Albadine R, et al. PTEN loss and ERG protein expression are infrequent in prostatic ductal adenocarcinomas and concurrent acinar carcinomas. Prostate. 2015;75(14):1610 - 9.




DOI: http://dx.doi.org/10.19264/hj.v27i4.100